De 20 arrondissementen van Parijs met hun namen en wijken

Parijs is verdeeld in twintig arrondissementen. Het 1e ligt in het hart van de stad bij het Louvre. Vanaf daar draaien de nummers als een slakkenhuis naar buiten, tot het 20e aan de rand van de stad. Het nummer zit in de postcode van elk adres, dus wie weet welk arrondissement bij welke wijk hoort, plaatst een hotel, restaurant of bezienswaardigheid in één oogopslag op de kaart.

Hieronder lees je hoe de nummering werkt, welke arrondissementen op welke oever van de Seine liggen en welke bekende plekken je in elk arrondissement vindt.

Hoe de nummering van de arrondissementen werkt

Een arrondissement is een bestuurlijk stadsdeel binnen Parijs, vergelijkbaar met de stadsdelen van Amsterdam. Elk arrondissement heeft een eigen gemeentehuis, de mairie, met één uitzondering: het 1e tot en met het 4e delen er sinds 2020 samen één (bron: Geobronnen, Ville de Paris).

De huidige indeling stamt uit 1860. Parijs had sinds 1795 twaalf arrondissementen, genummerd van west naar oost. Toen de stad rond 1860 de omliggende gemeenten opnam, verdwenen die twaalf en kwamen er twintig nieuwe voor in de plaats. Oude dorpen als Montmartre, Batignolles en Passy kwamen zo binnen de stadsgrens te liggen. De spiraal is een idee van de toenmalige burgemeester van Passy: in het eerste plan zou zijn dorp het 13e worden, en dat wilden de inwoners niet. Met de spiraal werd Passy het 16e (bron: Wikipedia).

Het nummer lees je zo af uit een adres:

• De postcode begint met 75, het departementsnummer van Parijs.
• De laatste twee cijfers zijn het arrondissement: 75018 is het 18e, 75005 het 5e.
• Op straatnaambordjes staat het nummer vaak in Romeinse cijfers, zoals VIIe voor het 7e (bron: Wikipedia).

Parijzenaars geven met dat nummer meestal aan waar een café of restaurant ligt, vaker dan met de naam van de buurt (bron: Geobronnen). Omdat de spiraal in het centrum begint, zegt een laag nummer dat je dicht bij het hart van de stad zit en een hoog nummer dat je verder naar de rand zit.

Paris Centre: de eerste vier arrondissementen samen

Het 1e, 2e, 3e en 4e arrondissement vormen sinds juli 2020 samen één bestuurlijk deel: Paris Centre. Het gemeentehuis staat aan de rue Eugène-Spuller 2. Voor jou als reiziger verandert er weinig, want de postcodes zijn gebleven. Een adres in 75001 of 75004 klopt dus nog gewoon (bron: Ville de Paris).

Op kaarten en in reisgidsen staan de vier nummers daarom nog los. Zie je de naam Paris Centre op een bord of website, dan gaat het over het gebied rond het Louvre, de oude beurs, de Tempel en het stadhuis.

Rechteroever en linkeroever

De Seine deelt Parijs in tweeën, en dat zie je terug in de nummers. Het 1e ligt op de rechteroever, de noordkant van de rivier. Zes arrondissementen liggen op de linkeroever, de zuidkant (bron: Wikipedia):

• linkeroever: het 5e, 6e, 7e, 13e, 14e en 15e
• rechteroever: alle andere arrondissementen, van het 1e tot en met het 4e, het 8e tot en met het 12e en het 16e tot en met het 20e

Op de linkeroever liggen het Quartier Latin en Saint-Germain-des-Prés, op de rechteroever onder meer het Louvre, de Champs-Élysées en Montmartre. Wie “rive gauche” of “rive droite” in een hotelomschrijving ziet staan, weet dus meteen aan welke kant van de Seine hij slaapt.

De 20 arrondissementen van Parijs op een rij

Elk arrondissement heeft naast een nummer ook een officiële naam. Die naam verwijst naar een gebouw of een oud dorp, en dat is niet altijd de plek die de meeste bezoekers kennen. In de tabel staan per arrondissement de oever, de officiële naam en een paar plekken of wijken die er liggen (bron: Sortiraparis, Wikipedia).

Een paar namen vragen uitleg. Het 2e is genoemd naar de oude beurs in het Palais Brongniart. Het 10e verwijst naar het Entrepôt Saint-Martin, een pakhuis bij het Canal Saint-Martin dat er niet meer staat. Het 7e en het 8e zijn genoemd naar de plekken waar de Nationale Assemblee en de president zetelen, het 6e naar het paleis van de Senaat (bron: Sortiraparis).

Arrondissement, quartier en wijknaam: drie manieren om een plek aan te duiden

Elk arrondissement is officieel weer opgedeeld in vier quartiers, tachtig in totaal (bron: Wikipedia). Het 18e bestaat bijvoorbeeld uit Grandes-Carrières, Clignancourt, Goutte d’Or en La Chapelle. Een deel van die namen kom je in de tabel hierboven tegen, maar als indeling is het vooral administratief.

In de praktijk hoor je drie soorten aanduidingen door elkaar:

• het nummer van het arrondissement, voor adressen en de postcode
• de naam van een historische buurt, zoals Montmartre, Belleville of het Quartier Latin
• de naam van een monument of station waar iets dichtbij ligt

Een historische buurt valt niet altijd samen met één arrondissement. Montmartre is eigenlijk alleen de heuvel met de kronkelige straatjes, terwijl het 18e arrondissement veel groter is en grotendeels later is gebouwd (bron: Geobronnen). Zoek je een hotel “in Montmartre”, controleer dan of het adres echt op of bij de heuvel ligt en niet alleen in het 18e.

Hetzelfde geldt voor de Marais. Die bekende buurt is geen officiële naam: het 3e heet officieel Temple en het 4e Hôtel-de-Ville.

Wat je als reiziger aan het arrondissement hebt

Het nummer van een arrondissement helpt je vooral bij drie keuzes: waar je slaapt, hoe je aankomt en wat je op één dag combineert.

Een hotel kiezen

Kijk bij een hotel eerst naar de postcode. De bekendste bezienswaardigheden in Parijs liggen in de lage nummers: het Louvre in het 1e, de Notre-Dame-wijk in het 4e en de Eiffeltoren in het 7e. Een hotel in het 1e tot en met het 7e scheelt dus loopwerk. Hogere nummers liggen verder van het centrum, maar met een metrohalte in de buurt ben je ook daar snel bij de monumenten. Wie Parijs combineert met een rondreis, vindt bij overnachten in Frankrijk de andere soorten verblijf, van camping tot vakantiehuis.

Aankomen met de trein of het vliegtuig

Met de trein uit Nederland stap je uit op Gare du Nord, in het noorden van de stad. Een hotel aan de noordkant scheelt dan reistijd op de eerste en de laatste dag, want wie met de trein naar Parijs gaat, rijdt met de Eurostar vanaf Amsterdam rechtstreeks naar dat station. Vlieg je naar Charles de Gaulle, reken dan de rit van het vliegveld naar je arrondissement mee: de Parijse luchthavens, twee van de grote vliegvelden in Frankrijk, liggen buiten de stad. Dat geldt ook voor Disneyland Parijs, dat ten oosten van de stad ligt en dus in geen enkel arrondissement.

Je dag indelen per arrondissement

Bezienswaardigheden in hetzelfde of een aangrenzend arrondissement combineer je makkelijk te voet. Het Louvre (1e) en de Notre-Dame (4e) liggen vlak bij elkaar aan de Seine, net als Les Invalides en de Eiffeltoren in het 7e. Liggen twee plekken in arrondissementen die niet aan elkaar grenzen, zoals Montmartre in het 18e en de Eiffeltoren in het 7e, neem dan de metro ertussen of plan ze op een andere dag. Met kinderen helpt dat nog meer, en de uitjes voor gezinnen in Parijs laten zich zo per buurt plannen.

Kom je een adres tegen met alleen een Romeins cijfer, zoals “Paris XVIIIe”, dan is dat gewoon het 18e: de buurt rond Montmartre.